Tiểu Sử Đinh Bộ Lĩnh

Đinh cỗ Lĩnh 丁 部 領 tức Đinh Tiên Hoàng 丁 先 皇, người sáng lập triều đại nhà Đinh (970-979) trong lịch sử hào hùng Việt Nam. Ngài đã kết thúc nội chiến, thống nhất giang sơn và đổi thay vị hoàng đế trước tiên của vn sau thời kỳ Bắc nằm trong dài hơn nghìn năm.

Bạn đang xem: Tiểu sử đinh bộ lĩnh

Tiểu sử

Đinh bộ Lĩnh quê nghỉ ngơi thôn Kim Lư, làng Đại Hữu, châu Đại Hoàng (nay thuộc làng Gia Phương, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình). Ngài sinh ngày Rằm tháng Hai cạnh bên Thân (tức 22 tháng 3 năm 924), tên húy Đinh cỗ Lĩnh 丁 部 領. Cha là Đinh Công Trứ, nha tướng tá của Dương Đình Nghệ, giữ chức đồ vật sử Hoan Châu. Đinh Công Trứ mất sớm, cỗ Lĩnh theo người mẹ về quê ngoại ở Gia Thủy, huyện Nho Quan, rồi nương nhờ người chú ruột là Đinh Thúc Dự ở quê nội ngay gần đó. Từ nhỏ nhắn Đinh cỗ Lĩnh đã tỏ ra là người có tác dụng chỉ huy, và mơ ước thuộc ngài khiến cho sự nghiệp.

*
Đinh Tiên Hoàng

Theo An nam chí lược: "Đinh bộ Lĩnh, fan động Hoa Lư, Giao Châu. Cha là Công Trứ, làm nha tướng mạo của Dương Đình Nghệ. Cuối thời Ngũ Đại, Dương Đình Nghệ đi trấn Giao Châu, mang Công Trứ quyền sản phẩm công nghệ sử Hoan Châu. Trước đây, Ngô Quyền giết mổ Kiều Công Tiễn, phụ thân con bộ Lĩnh về với Ngô Quyền, Quyền nhân khiến cho Công Trứ về nhiệm chức cũ. Khi Công Trứ mất, cỗ Lĩnh kế tập chức cha. Sau cho nương dựa vào Trần Minh Công, làm lãnh đạo của quân Trần tấn công đâu được đấy, call là Vạn chiến thắng Vương. Quần thần dưng tôn hiệu là Đại thắng Minh Hoàng đế.".

Theo nước ta sử lược: "Do không hòa cùng với chú vì thế Đinh cỗ Lĩnh cùng với con là Liễn sang ngơi nghỉ với Sứ quân trần Minh Công ở bố Hải Khẩu (Phủ kiến Xương, Thái Bình)". Sau khi Trần Minh Công mất, Đinh bộ Lĩnh nắm quyền, chuyển quân về Hoa Lư, mộ binh lính, chống lại đơn vị Ngô và những sứ quân khác. Ngài tập hợp được những thiên tài đương thời với nòng cốt bao gồm Đinh Liễn, Lê Hoàn, Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Phạm Hạp, Phạm Cự Lạng.

Đinh Tiên Hoàng đã cấp tốc chóng kết thúc thời kỳ nội chiến quen thuộc gọi là "loạn 12 sứ quân" <1>. Ngài đã thống nhất non sông và biến đổi hoàng đế trước tiên của vn sau thời kỳ Bắc trực thuộc dài rộng nghìn năm. Đại Cồ Việt là nhà nước khởi đầu cho thời đại độc lập, tự chủ, xây dựng chính sách quân công ty tập quyền sinh hoạt Việt Nam.

*
Đinh Tiên Hoàng cho xây cung điện, định chế triều nghi, định phẩm hàm quan tiền văn, quan liêu võ; phong Nguyễn Bặc là Định Quốc công, Đinh Điền là nước ngoài giáp, Lê Hoàn làm Thập đạo tướng quân, lưu Cơ làm cho Đô hộ đậy sĩ sư, ban hiệu mang đến Tăng thống Ngô Chân lưu lại là khuông Việt đại sư, Trương Ma Ni làm Tăng lục, Đạo sĩ Đặng Huyền Quang làm Sùng chân uy nghi cùng tấn phong Đinh Liễn là phái mạnh Việt vương. Vua lập 5 phi tần là Đan Gia, Trinh Minh, Kiều Quốc, Cồ Quốc, Ca Ông.

Năm Canh Ngọ 970, Đinh Tiên Hoàng để niên hiệu Thái Bình, truyền mang đến đúc tiền đồng, được coi là cổ tốt nhất của Việt Nam. Bên Đinh là triều đại thứ nhất đặt nền móng cho nền tài chính - chi phí tệ trong phòng nước phong loài kiến Việt Nam. Đồng tiền tỉnh thái bình được đúc bởi đồng, hình tròn, lỗ vuông, hoàn toàn có thể xâu thành chuỗi. Phương diện phải bao gồm đúc tứ chữ "Thái Bình Hưng Bảo", khía cạnh sau tất cả chữ "Đinh". Hầu hết gần 70 triều vua sau đó, triều nào cũng cho đúc tiền của chính mình bằng đồng.

Xem thêm:

Đinh Tiên Hoàng lập bé út Hạng Lang làm Thái tử. Đầu năm Kỷ Mão (979), Đinh Liễn sai tín đồ giết Hạng Lang. Theo chính sử, mon 11 (âm lịch) năm đó, hoạn quan Đỗ Thích, mơ thấy sao lâm vào tình thế miệng, tưởng là điềm báo được làm vua đề nghị đã giết bị tiêu diệt cả Đinh Tiên Hoàng cùng Đinh Liễn. Đinh Tiên Hoàng làm cho vua được 12 năm, thọ 56 tuổi. Ngài được táng sinh sống sơn lăng ngôi trường Yên, kinh kì Hoa Lư.

Bình luận

Đinh Tiên Hoàng phía bên ngoài xưng phiên thuộc, nội địa thì vẫn xưng Đế. Năm Nhâm Thân (972), sai nhỏ trưởng là Đinh Liễn thanh lịch cống nhà Tống Trung Quốc. Năm 975, vua nhà Tống sai sứ sang phong mang lại Tiên Hoàng có tác dụng Giao Chỉ quận vương cùng phong đến Nam Việt vương Đinh Liễn làm Tĩnh thủy quân Tiết độ sứ An phái nam đô hộ.

Về đối nội, Đinh Tiên Hoàng thiên về thực hiện hình vạc nghiêm khắc. Vua ao ước dùng uy để khắc chế và kìm hãm thiên hạ, bèn đặt vạc khủng ở sảnh triều, nuôi hổ dữ vào cũi, hạ lệnh "Kẻ nào trái phép phải chịu tội vứt vạc dầu, mang lại hổ ăn". Về quân sự, tiến hành "ngụ binh ư nông", xếp binh đội thành đạo, quân, lữ, tốt, ngũ. Từng đạo tất cả 10 quân, 1 quân 10 lữ, 1 lữ 10 tốt, 1 tốt 10 ngũ, 1 ngũ 10 người. Như vậy trên danh nghĩa nhà Đinh lúc ấy có 10 đạo với khoảng tầm 1 triệu quân (?) trong khi dân số khoảng chừng 3 triệu.

Đinh Tiên Hoàng là người đầu tiên đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt đầy tự hào. Ngài lập triều đình, xây kinh thành riêng cho 1 vương triều hùng mạnh. Trước đó đã từng có Lý Bí xưng Đế năm 544, Khúc Thừa Dụ xưng máu độ sứ năm 905, rồi Ngô Quyền xưng vương vãi năm 939. Tuy thế chỉ đến thời đơn vị Đinh, tín đồ cầm quyền vn mới thực thụ vươn tới đỉnh cao ngôi vị với danh hiệu, khẳng định vị thế vững chắc và kiên cố của một giang sơn độc lập, thống nhất cùng buộc điển lễ, sách phong của các chính quyền phương Bắc phải công nhận.

Từ Đinh bộ Lĩnh quay trở lại sau, những vị vua vn không xưng Vương tốt Tiết độ sứ nữa mà hầu hết xưng Đế ngang hàng các nhà vua phương Bắc. Đinh Tiên Hoàng đã đặt nền móng mang lại nhà nước phong kiến trung ương tập quyền đầu tiên ở nước ta như một bạn mở nền chủ yếu thống cho những triều đại phong con kiến tiếp theo trong lịch sử. Dấn xét về Đinh Tiên Hoàng đế, sử gia Lê Văn Hưu viết: có lẽ ý Trời vị nước Việt ta nhưng mà sinh bậc thánh triết, còn Lê Tung thì nhận định rằng vua chủ yếu thống của nước Việt ta, thực ban đầu từ đấy.

Thờ phụng

Các di tích thờ vua Đinh Tiên Hoàng rất đa dạng chủng loại và bao gồm ở nhiều vùng miền khác biệt như ngơi nghỉ Ninh Bình, nam Định, Hà Nam, Thái Bình, Hà Nội, lạng ta Sơn, Bắc Kạn, Phú Thọ, Thanh Hóa, Hòa Bình, Quảng Bình, Đà Nẵng, Đắc Lắc, Hưng Yên, Quảng Nam... Hơn 500 di tích lịch sử về thời Đinh ở nhiều nơi cũng cho thấy do sự nghiệp, công đức quan trọng đặc biệt mà dân chúng tôn vinh Đinh Tiên Hoàng và các tướng của ngài.

<1> Năm 944 Ngô Quyền mất. Dương Tam Kha - anh vợ của Ngô Quyền - trường đoản cú xưng là Dương Bình Vương. Năm 950, Ngô Xương Văn - nhỏ thứ nhì của Ngô Quyền - lật đổ Dương Tam Kha, giành lại ngôi vua và xưng là nam Tấn Vương. Ngô Xương Văn đón anh trai là Ngô Xương Ngập về cùng làm vua, xưng là Thiên Sách Vương. Đến năm 954, Thiên Sách vương Ngô Xương Ngập bị bệnh mất. Năm 965, Ngô Xương Văn đi đánh thôn Đường và Nguyễn ở tỉnh thái bình bị phục binh phun chết. Năm 966, các hùng trưởng đua nhau nổi lên chiếm cứ quận ấp để tự giữ, sinh ra 12 sứ quân.