VOỌC CHÀ VÁ CHÂN NÂU

Chà vá chân nâu (Pygathrix nemaeus) là 1 loài linh trưởng đặc hữu quý và hiếm và đang trong chứng trạng nguy cấp cho tại Việt Nam. Tại tô Trà, Đà Nẵng bây chừ có khoảng hơn 1300 cá thể loài chà vá chân nâu sẽ tồn tại bên cạnh tự nhiên.

Bạn đang xem: Voọc chà vá chân nâu

Voọc chà vá chân nâu được xếp hạng Nguy cấp trong Sách đỏ vn và IUCN quả đât chỉ ở tại khoanh vùng Đông Dương. Theo nghiên cứu mới tuyệt nhất của meeshmoo.com, đánh Trà vẫn là nơi ở sinh sinh sống của rộng 1.300 thành viên voọc chà vá chân nâu, và đấy là quần thể khủng nhất, bền chắc nhất hiện thời của loài. 

*
Đàn Voọc chà vá chân nâu sống bán hòn đảo Sơn Trà. Ảnh: Cyril Russo

1. Tên gọi và phân loại học

Tên giờ đồng hồ anh: Red-shanked douc langur

Tên la tinh (khoa học): Pygathrix nemaeus

Tên giờ đồng hồ việt: có rất nhiều tên call khác nhau, trong các số đó tên được dùng phổ cập trong các văn bản, nghị định, luật ở trong phòng nước việt nam là Voọc chà vá chân nâu. Ko kể ra, còn có tên khác như Chà vá chân đỏ (tên dịch ra từ thương hiệu tiếng anh). Ở những vùng miền khác biệt trong các tỉnh bao gồm vùng phân bổ của Voọc chà vá chân nâu thì còn có nhiều tên gọi theo vùng miền. Ví như Khỉ bảy màu, Khỉ chú lính, Giáo hoàng, bé giấu đầu hở đuôi, nhỏ Dọc, hoặc bé Hoa…Mỗi cái tên khác nhau đều có cách lý giải riêng của từng vùng miền với đặc điểm đơn nhất để dấn dạng. Người dân ở xung quanh bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng hay gọi nhỏ Voọc chà vá chân nâu là nhỏ Giáo hoàng vì nó mặc bộ áo lông màu sặc sỡ cùng quyền quý. Hoặc bạn ta hotline Khỉ bảy màu vì chưng nó mặc tấm áo hiện có đến 7 màu sắc khác nhau. Hoặc ít gọi hơn là cái thương hiệu Khỉ chú bộ đội vì bên trên đầu có đội loại mũ bê rê (dải màu black trên trán) và ở đầu cuối là cất đầu hở đuôi bởi khi nó sợ fan sẽ lấy các cành lá đậy mặt, nhằm thòng lòng mấy chiếc đuôi nhiều năm trắng mút đu đưa rất dễ nhận thấy.

Loài Voọc chà vá chân nâu thuộc đội khỉ cựu châu lục (Old World Monkey), bộ Linh Trưởng (Primates), bọn họ Khỉ (Ceropithecidae), và chi chà vá (Pygathrix).Trong cùng chi chà vá còn có 2 loài khác gần giống với Voọc chà vá chân nâu là Voọc chà vá chân xám cùng Voọc chà vá chân đen. Về cơ bản, làm ra và tập tính của 3 loài này khá giống nhau, chỉ khác nhau đặc trưng ở màu sắc cẳng chân là nâu, xám và đen.

Các phân tích giải mã Gene ngay gần đây(1) (2) (3) đang xác được định lịch sử dân tộc hình thành loại Voọc chà vá chân nâu từ thời điểm cách đó hơn 1 triệu năm và loài này còn có mối dục tình gần với loài Voọc chà vá chân xám hơn là chủng loại Voọc chà vá chân đen.

Loài Voọc chà vá chân nâu được biểu lộ và đặt tên lần đầu tiên bởi nhà khoa học Linnaeus năm 1771 với tên gọi là Simia nemaeus. Lúc đó, loài này được ghi nhận ở phía Bắc của tỉnh giấc Quảng Nam cùng núi Chư Mom Rây của tỉnh giấc Kontum với loài chà vá chân xám. Mặc dù nhiên, những mô tả và bạn dạng vẻ bởi bút chì về loài chà vá chân nâu đã làm được Mr. Buffont – bảo tàng lịch sử dân tộc tự nhiên của Pháp phát họa. Đến năm 1812 Estinenne Geoffroy St. Hilarie xếp chủng loại này vào chi chà vá với thương hiệu la tinh là Pygathrix nemaeus.

Tại bán hòn đảo Sơn Trà, quần thể Voọc chà vá chân nâu được phát hiện tại từ trong năm 1969 vày Van Peenen và cùng sự, phần nhiều phát hiện và ghi nhận bổ sung cũng được triển khai bởi Van Peenen 1971.

2. Phân bổ Voọc chà vá chân nâu trên nhân loại và Việt Nam

Trên thế giới, các nghiên cứu và khảo sát điều tra đã xác minh được loài Voọc chà vá chân nâu chỉ phân bố dọc theo dãy trường Sơn trong số vùng rừng ngay cạnh giữa phía nam giới của Lào và miền trung Việt Nam, và một trong những phần nhỏ ở phía đông bắc Campuchia. Quần thể to nhất hiện thời được ghi dấn tại khu vực miền trung của Lào. Trong những lúc đó, những quần thể của chủng loại này bị phân tán với chia cắt khá bạo gan bởi việc phá rừng cùng xâm lấn đất rừng, thay đổi mục đích sử dụng đất rừng, có tác dụng đường giao thông,….

Các vùng phân bổ của loại Voọc chà vá chân nâu ở vn từ nghệ an đến Kon Tum, ví dụ gồm những Vườn đất nước như Pù non (Nghệ An), Vũ quang đãng (Hà Tĩnh), Phong Nha – Kẻ Bàng (Qaungr Bình), Bạch Mã (Huế) và các khu bảo tồn thiên nhiên như Kẻ mộc (Hà Tĩnh), Đăk Krong (Quảng Trị), Bắc hướng Hóa (Quảng Trị), Sao La (Quảng Nam), Sông Thanh (Quảng Nam), Ngọc Linh (Kon Tum – Quảng Nam), Chư Mom Rây (Kon Tum), đánh Trà, Bà Nà – Núi Chúa, phái mạnh Hải Vân (Đà Nẵng), và nhiều vùng rừng núi đặc dụng không giống ở Quảng Nam.

Ở Việt Nam, quần thể được ước tính có số lượng lớn độc nhất vô nhị tại Vườn nước nhà Phong Nha – Kẻ Bàng với con số dao rượu cồn từ 445 – 2137 thành viên (Haus 2008, Haus et al 2009). Tại bán hòn đảo Sơn Trà, trong báo cáo của 2 nhóm điều tra gồm Lippold và tập sự (2008), Đinh Thị Phương Anh và cộng sự (2010), đều ghi nhận khoảng 180-200 cá thể Voọc chà vá chân nâu đang sinh sống trong bán đảo Sơn Trà. Trong khi đó, report mới đây của tổ chức bảo tồn linh trưởng quả đât (DLF, 2013) báo cáo với chi cục kiểm lâm tp ghi nhấn tại tô Trà có khoảng 300-350 thành viên Voọc chà vá chân nâu. Vì các khoanh vùng có sự phân bố khác của Voọc chà vá chân nâu sinh sống chưa được khảo sát rõ ràng về mức độ phong phú, mật độ quẩn thể phải Sơn Trà được xem như như khu vực có mật thiết bị quần thể Voọc chà vá chân nâu cao nhất trên cố giới. Mặc dù nhiên, về thực tế, cần có các khảo sát đồng nhất và kéo dãn dài để rất có thể ước tính đúng mực số lượng và tỷ lệ quấn thể Voọc tại sơn Trà trong triệu chứng bị tác động ảnh hưởng mạnh vày nhiều tai hại như hiện nay nay.

3. Biểu hiện hình thái ngoài, các số đo và phân loại độ tuổi

3.1 diễn tả hình thái ngoài

Cá thể đực cứng cáp có kích thước lớn hơn các so với thành viên cái trưởng thành. Chiều dài từ mông cho đỉnh đầu của một con đực trưởng thành và cứng cáp khoảng 55-63cm, mức độ vừa phải là 59.6cm, con cái trưởng thành và cứng cáp là 50-57cm. Chiều dài đuôi của chúng xấp xỉ bằng chiều lâu năm thân và đuôi con cháu cũng ngắn lại đuôi con đực. Về cân nặng nặng, con đực trưởng thành cân nặng dao đụng từ 5.8 – 11kg, trong những khi đó con cái chỉ trọng lượng khoảng 6.4 – 8kg. Những số liệu về chiều dài, cân nặng đều được đo trên các cá thể trong điều kiện nuôi nhốt tại trung tâm cứu nạn linh trưởng.

3.2 màu sắc

Cả hai nhỏ đực cùng cái cứng cáp đều có màu sắc giống nhau. Voọc chà vá chân nâu thường được ca tụng là nữ Hoàng Linh Trưởng với bộ lông nhiều màu sắc sặc sỡ có Vàng, Nâu hoặc nâu đỏ, Cam, Xám, với đen, với trắng. Đỉnh đầu sát trán có vạt lông màu sắc đen, trường đoản cú vai mang lại 2 cánh tay, bàn tay, cẳng chân màu đen, mặt tất cả màu đá quý sáng cùng ngực và phía hai bên bẹn gồm viền màu sắc cam, còn sót lại toàn thân và cánh tay bao gồm màu xám, riêng 2 cẳng chân gồm màu nâu đỏ. Đặc biệt, ngơi nghỉ phía mông gồm mảng trắng hình tam giác kéo dãn đến mút đuôi. Giữa bé đực và bé cái có thể phân biệt phụ thuộc túm lông trắng kéo dãn ra ở 2 góc nhọn của tam giác ở con đực trưởng thành, con cái thì không có 2 túm lông nhiều năm này. Trên khuôn khía cạnh của con cứng cáp cái với đực đều có bộ râu trắng lâu năm quanh mặt.

3.3 sáng tỏ về độ tuổi

Để dễ dàng cho thừa trình phân tích về tập tính xóm hội và kết cấu quần thể, vào các phân tích khoa học thường chia thành 5 nhóm tuổi với những đặc trưng khác biệt của Voọc chà vá chân nâu như sau:

Con con mới sinh: từ 0- 8 tháng; bé non new sinh gồm khuôn khía cạnh đen hoàn toàn và lông trên khung người chỉ có 1 màu phân tử dẻ. Chúng khá ít di chuyển, trọn vẹn bú sửa mẹ và được mẹ âu yếm rất cẩn thận. Khi di chuyển, chúng bám vào bụng nhỏ mẹ. Con non: từ thời điểm tháng thứ 8 mang lại tháng 18; cỗ lông vẫn chuyển từ từ sang các màu sắc ở những chi cùng trên cơ thể gần giống như với con trưởng thành. Mặc dù nhiên, color trên khuôn mặt vẫn còn đen, đối với con đực thì dương vật ban đầu chuyển dần sang color hồng. Không còn bú sửa bà mẹ hoàn toàn, chúng hoàn toàn có thể ăn thêm một không nhiều lá cây, quả dễ dàng tiêu hóa, dành riêng nhiều thời gian để tự chuyên chở xa nhỏ mẹ. Chúng tất cả thể bước đầu bỏ bú từ tháng 12.Con nhỡ: từ thời điểm tháng 18 đến khi xong năm sản phẩm 3; màu sắc lông trên khung hình đã cải cách và phát triển đầy đủ màu sắc giống như con trưởng thành, mang dù hoàn toàn có thể còn màu đen ở má cùng quanh đôi mắt trên khuôn mặt. Với bé đực thì bộ ria trắng xung quanh khuôn mặt không phát triển. Con bán cứng cáp có kích cỡ lớn hơn con đực, nhưng nhỏ dại hơn nhỏ trưởng thành. Con nhỡ đã trọn vẹn bỏ bú, rất có thể tự tìm kiếm được thức ăn, vẫn còn nhờ vào con bà mẹ khi di chuyển, và hoàn toàn có thể di chuyển xa con người mẹ với khoản phương pháp lớn. Chúng bước đầu tham gia vào các chuyển động xã hội bầy đàn qua các hành động như chải lông cho cá thể khác, rình rập đe dọa để dành vị trí ngồi nghịch hoặc ăn uống uống.Con cung cấp trưởng thành: trên 2.5 – 3.5 tuổi với bé cái và bên trên 3-4 tuổi với bé đực. Khuôn mặt và color lông đã hoàn toàn giống con trưởng thành, tuy nhiên màu trên khuôn mặt nhạt rộng màu trên khuôn mặt con trưởng thành. Chúng không thể gia nhập vào các hoạt động sinh sản tuy nhiên các tập tính thôn hội, chuyển động rất giống như với bé trưởng thành. Ở giới hạn tuổi này, rất dễ nhầm lẫn giữa một con đực bán trưởng thành và con cháu mới trưởng thành và cứng cáp khi quan tiếp giáp từ xa bởi ống nhòm cùng không quan cạnh bên được phần tử sinh dục.Con trưởng thành: bên trên 4 tuổi với con đực và trên 3.5 tuổi với bé cái. Chúng bắt đầu tham gia chuyển động giao phối với tái chế tạo nòi giống.

Xem thêm:

3.4 tạo thành và tuổi thọ

Các ghi chép trong điều kiện nuôi nhốt ghi nhận những cá thể cái tất cả thể bước đầu sinh sản độ tuổi thứ 3, trong khi đó thành viên đực thường sinh sản ở tuổi sản phẩm 4 hoặc 5. Vòng đời tạo nên của một thành viên cái khoảng tầm 5-8 năm. Cá thể cái được ghi thừa nhận sống thọ độc nhất vô nhị trong điều kiện nuôi nhốt tại vườn thú San Diego Zoo, USA là 26 năm.

Voọc chà vá chân nâu cũng có chu kỳ kinh nguyệt xấp xỉ từ 28-30 ngày thường đi kèm với dấu hiệu có ngày tiết đỏ ở giữa hán. Brockman cùng Lippold (1975) mong tính thời gian mang bầu của Voọc cái khoảng tầm 180-200 ngày. Trong một report khác của Lippold (1981) report rằng Voọc mẫu có thời gian mang thai cho 210 ngày nhờ vào phân tích nước tiểu. Khoản bí quyết giữa gấp đôi sinh trung bình là 24 tháng, nhưng cũng có khi là 16 tháng hoặc 38 tháng. Ruempler (1998) ghi nhấn rằng chỉ với sau tháng sản phẩm công nghệ 9 thì đã bao gồm dấu hiệu cho thấy thêm con cái chuẩn bị sẵn sàng cho vấn đề giao phối và sinh người con tiếp theo.

Các kết quả ghi nhận từ thực tiễn tại những khu rừng từ nhiên cho đến các khu cứu hộ động vật số đông ghi dấn Voọc chà vá chân nâu hoàn toàn có thể sinh sản xung quanh năm. Mặc dù nhiên, thời điểm sinh sản cao nhất trong năm hay là mùa khô vì có thể có tương quan đến sự dồi dào của nguồn thức nạp năng lượng và đk khí hậu thuận tiện cho sự trở nên tân tiến của nhỏ non.

4. Môi trường sống

Voọc chà vá chân nâu thường xuất hiện trong các khu rừng thường xanh mưa mùa sức nóng đới, rừng nửa rụng lá, nhiều lúc là rừng sản phẩm công nghệ sinh thường xanh, rừng núi đá vôi, hoặc rừng lếu giao cây lá rộng và cây lá kim. Bọn chúng thường chỉ sinh sống, dịch chuyển trên các tầng tán cây trong rừng tuy thế thỉnh thoảng bọn chúng vẫn đi xuống đất để hấp thụ nước hoặc ăn đất để bổ sung thêm chất khoáng. Xét theo đai độ cao phân bổ so cùng với mực nước biển, chủng loại này thường được ghi dấn ở độ cao hơn 1,300m. Tuy nhiên, tại bán hòn đảo Sơn Trà, tất cả vài gia đình nhà Voọc chà vá chân nâu di chuyển xuống sát gần như tảng đá ở mép biển cả để tìm kiếm thức ăn. Điều đó mang đến thấy, sống mỗi đk sinh sống không giống nhau, tuy và một loài dẫu vậy chúng sẽ sở hữu được các bí quyết thích nghi với môi trường sống khác nhau và hình thành đông đảo tập tính khác nhau. Sự phân bổ và tồn tại của các nhóm linh trưởng nói phổ biến và Voọc chà vá chân nâu nói riêng là những dấu hiệu chỉ thị cho chất lượng rừng xuất sắc và ít bị tác động.

5. Thức ăn

Voọc chà vá chân nâu thuộc đội khỉ nạp năng lượng lá, nhưng mà thỉnh thoảng bọn chúng vẫn ăn thêm quả hoặc hạt phụ thuộc vào mùa không giống nhau. Các phân tích tại bán đảo Sơn Trà ghi nhận, Voọc nạp năng lượng hơn hơn 87% là lá, trong các số ấy hơn 66% là lá non. Quả với hạt chiếm 10.2% tổng nguyên tố thức ăn, còn lại là một trong ít hoa, vỏ cây hoặc cuống lá. Ở từng vùng sống không giống nhau, các kiểu rừng, thời tiết không giống nhau thì Voọc chà vá chân nâu tất cả thành phần thức ăn uống và ăn những loài cây không giống nhau. Ở sơn Trà, chúng ăn hơn 150 loài cây khác nhau bao hàm cả cây thân gỗ, cây dây leo, cây thuốc…trong khi cả bán hòn đảo Sơn Trà có khoảng gần 1000 loại thực thứ khác nhau. Điều đó cho thấy, Voọc gạn lọc rất kỹ những loại cây rất có thể ăn được.

Các nghiên cứu trong đk nuôi nhốt đã mong tính được 1 cá thể Voọc trưởng thành và cứng cáp ăn vừa phải 1.79kg lá cây mỗi ngày.

6. Vận động và tổ chức xã hội, cấu trúc bè đảng đàn

Voọc chà vá chân nâu là nhóm đụng vật vận động ban ngày cùng sống hầu hết trên cây. Các gia đình Voọc hay lựa chọn các cây cao, to, tán dày để ngủ và đặc trưng chúng không bao giờ ngủ trong các hang hoặc vách đá.Các cây thường được chọn làm chõng ngủ thường ở phần khuất gió và bọn chúng sẽ con quay trờ lại ngủ sinh sống đó các lần.

Về đời sống xã hội, Voọc chà vá chân nâu sống theo từng gia đình riêng lẻ với độc nhất 1 bé đực trưởng thành, 2-3 con cháu (vợ), và phần đông đứa con. Kiểu cấu tạo gia đình này được hotline là đán solo đực. Thỉnh phảng phất trong ngày, các gia đình hoàn toàn có thể tập trung lại cùng nhau thành một bầy lớn lên đến hơn 50 cá thể. Tỉ trọng giữa bé đực cùng cái trong số quần thể ở những vùng phân bố khác nhau thường là 1:1.5. Diện tích vùng sống của mỗi gia đình Voọc được phân tích tại bán hòn đảo Sơn Trà khoảng 258 ha (Pham Nhat 2002), trong nghiên cứu và phân tích của Jonathan và cộng sự (2013) là 28-30 ha.

Hoạt động trong ngày của các mái ấm gia đình Voọc thường bao hàm nghỉ ngơi, ăn, di chuyển và tình dục xã hội. Vào đó, bọn chúng dành hết 30% thời gian cho việc nghỉ ngơi nhằm tiêu hóa thức ăn và gia nhập các hoạt động xã hội trong bè phái đàn, 28.6% mang lại việc dịch chuyển tìm kiếm những nguồn thức nạp năng lượng mới, chơi đùa…21.7% đến các chuyển động xã hội, cơ mà chỉ dành 13.7% mang lại việc ẩm thực và 0.7% mang đến các vận động khác.

7. Tình trạng bảo tồn và các nguy hại đe dọa đến sự tồn trên của loài Voọc chà vá chân nâu

Danh lục đỏ IUCN năm 2008 xếp hạng chủng loại này tại mức Nguy cấp (EN), mặc dù nhiên, trong report cập nhật mới nhất của Ben Rawson, FFI về tình trạng bảo tồn linh trưởng của nước ta thì IUCN sẽ chuyển loài Chà vá chân nâu lên mức cực kì nguy cấp bởi những lo ngại về các mối đe dọa ngày càng lớn so với sự sống thọ của loại này ngoài tự nhiên. Ở kế bên tự nhiên, loại này được dự đoán là có khả năng sẽ bị suy giảm quần thể hơn một nửa trong vòng 35 năm đến trong khoảng 3 vòng đời tạo nên (Mỗi vòng đời sinh sản khoảng tầm 10-12 năm) bỡi sự suy bớt về diện tích vùng sống cùng nạn săn bắt, buôn bán bất vừa lòng pháp.

Tại Việt Nam, Voọc chà vá chân nâu cũng được bảo đảm an toàn nghiêm ngặt bởi các văn bản luật, nghị định, thông bốn của cơ quan chính phủ Việt Nam. Sách đỏ việt nam cũng xếp loại này ở tầm mức Nguy cấp cho (EN) và Nghị định 32NĐCP/2006 của chính phủ nước nhà xếp chủng loại này vào danh mục IB “nghiêm cấm săn bắt, bán buôn dưới phần đông hình thức”.

Tổ chức làm chủ việc bán buôn động thực thứ hoang dã quốc tế (CITES) cũng xếp loại này vào phụ lục I.